NL | FR | EN
            speel muziek (pop-up)

Zingen en spelen in Vlaamse steden en begijnhoven


1400-1500

   
 Bestel
V laanderen met de welvarende steden Brugge en Gent, Brabant met Mechelen en de "hofelijke" stad Brussel, de opkomende metropool Antwerpen, maar ook het achterliggende, onafhankelijke prinsbisdom Luik en nabijgelegen kleinere steden als Tongeren en Sint-Truiden: in al deze regio's en steden stond zowel de eenstemmige als de polyfone muziek in de 15de eeuw in hoog aanzien. Hoven (als het Bourgondisch-Habsburgse), collegiale kerken, parochiekerken, kloosters, begijnhoven en broederschappen waren de belangrijkste instellingen die tot de bloei van een rijk muziekleven bijdroegen. Dat muziekleven had zulk een professioneel niveau dat het tot ver buiten de grenzen bekendheid genoot. De wisselwerking tussen diverse groepen van musici deed een klankbeeld ontstaan waarvan de kennis heden ten dage verloren is gegaan. 

Deze cd wil een aantal overtrokken tegenstellingen anders benaderen. Zo sprak men destijds van "simple sanck" waarmee het gregoriaans werd bedoeld, en maken de bronnen elders gewag van de term "musieck in discante", die de geleerde polyfonie aanduidde. Nooit echter had men daarbij een echte tegenstelling voor ogen, integendeel: de beide genres kwamen in perfecte symbiose tijdens de talrijke kerkelijke diensten naast elkaar voor. 
Verder maakte onder invloed van de Moderne Devotie een eenvoudige polyfone stijl vooral opgeld in kloostergemeenschappen die tot de Windesheimercongregatie behoorden. In deze 'eenvoudige polyfonie' lagen de wortels van de polyfonie. In meerstemmige toonzettingen wordt soms bewust teruggegrepen naar de oude techniek van het dertiende-eeuwse discantus met kwint- en octaafparallellen en tegenbewegingen. Uit latere periodes blijkt dat deze stijl ook in gebruik was in de begijnhoven. En tot op zeker hoogte was de elementaire vorm van eenvoudige polyfonie ook ingeburgerd in de kapittelkerken, waar ze een plaats kreeg naast het gregoriaans en de ingewikkelde polyfonie. 
Een andere overtrokken tegenstelling is die tussen de geestelijke en de profane muziek. De beide soorten werden deels door dezelfde musici uitgevoerd. Een echte tegenstelling evenwel is die tussen huismuziek en openluchtmuziek, vooral dan in de optiek van de aangewende instrumenten. In de 15de eeuw beschikte elke grote stad over een 'alta capella', een ensemble van minstens 3 blazers, op wie men beroep deed tijdens processies of belangrijke liturgische feesten.

Eugeen Schreurs (Extract uit het verklarend inlegboekje) 

 
Eufoda 1266 
1. Tam Veneranda  | anonymus
2. Credo | anonymus
3. Verbum tuum/in cruce | Johannes Rondelli
4. La spagna | Alfonso de la Torre
5. Jesus ad templum | anonymus
6. D'ung aultre amer | Alexander Agricola
7. Beatus Landoaldus | anonymus
8. Ihesus coninc overal | anonymus
9. Joly et gay | Hugo de Lantins
10. Tout a coup | Adam
11. Omnes Mauritium | anonymus
12. Chanson | anonymus
13. In tua memoria | Arnoldus de Lantins
14. Salve, sancta parens | Johannes Brassart
15. Verbum patris hodie | Johannes de Sarto
16. Ave virtus/Prophetarium | Nicolaus Grenon
17. Prevalet Simplicitas | Arnoldus de Ruttis
18. Ave virgo/Sancta Maria | Johannes Franchois

Bestel
Katelijne Van Laethem, sopraan
Katrien Druyts, sopraan
Marnix De Cat, altus
Jan Caals, tenor
Lieven Termont, baritonans
Dirk Snellings, bassus
Sophie Watillon, discantgamba
Eugeen Schreurs, altgamba
Liam Fennelly, basgamba
Wim Diepenhorst, orgel 

Alta Capella: William Dongeois, Michèle Vandenbroucque, Frank Poitrineau

"Credo": Patrick Van Goethem, altus 
             Jan van Elsacker, tenor 
             Bart Demuyt, baritonans 
             Paul Mertens, bassus 

Concept en artistieke leiding, Dirk Snellings 
Tam veneranda - anonymus

Tam veneranda - anonymus



Ave virtus/prophetarium - Nicolaus Grenon

Ave virtus/prophetarium - Nicolaus Grenon