Venus in Venice

14.01.2012 - 17h
Antwerpen, deSingel
Info & Tickets: Klara in deSingel

Programma
Wat vooraf ging aan J.S. Bach

Adriaen Willaert (ca 1490-1562) en zijn Musica nova: madrigali, villanesche, chansons en ricercares. 

Elke getalenteerde componist hoopt met zijn vakkennis en originaliteit iets nieuws te kunnen bedenken dat mogelijk de tijd zal doorstaan. Deze hedendaagse visie op het componeren lijkt ook van toepassing op de oude meesters: hun prestige verwerven ze niet alleen met hun onbetwistbaar  vakmanschap maar ook met hun originele kijk op de muziek van hun tijd.

Het is in dat opzicht bijna een statement dat Adriaen Willaert op het einde van zijn leven in 1559 een bundel madrigalen laat drukken met als titel Musica nova: 'nieuwe muziek'. Dat hij hiermee een tabula rasa wil houden met zijn verleden is zeker niet het opzet; deze muziek is nieuw omdat ze allerlei verworvenheden aanbiedt binnen het genre van het madrigaal dat met zijn vaak filosofische teksten van Petrarca diepzinnig,  zwaarmoedig en erg expressief klinkt.

Willaerts vernieuwingen zitten vaak in kleine compositorische details, die putten uit een haast oneindig vat aan ideeën en technieken. Zelfs de zeer eenvoudige volkse villanella krijgen zo in de speelse, volkse verklankingen van tijdgenoten een artistiek gehalte dat hen vreemd is.

In zijn Franse chansons zoekt Willaert duidelijk naar de brug tussen de rijke imitatie-traditie uit de Nederlanden en de syllabische homofonie van het chanson rustique. Het is net deze veelzijdigheid die zijn chansons tot unieke pareltjes maakt.

Geheel 'nieuw' is zijn bijdrage tot de ontwikkeling van de instrumentale muziek. Hij is namelijk een van de eersten die in zijn Musica nova van 1540 instrumentale ricercars opneemt. Hier worden de mogelijkheden van het door-imiteren in een niet tekst gebonden context ten volle benut. In dit nieuwe genre zullen gedurende eeuwen de inventiviteit en contrapuntische vaardigheid van vele componisten schitteren, met het Wohltemperierte clavier van J.S. Bach als ultieme bekroning ... . 


Uitgevoerd door:
Marnix De Cat, altus
Tore Denys, tenor
Lieven Termont, baritonans
Dirk Snellings, bassus
Jan Van Outryve, luit
Ivanka Neeleman, Freek Borstlap, Piet Stryckers, viola da gamba
Patrick Denecker, renaissancefluiten