Bestel

I n al hun gevarieerdheid en kwaliteit tonen de werken op deze cd aan dat de muziek in de Lage Landen alles in haar mars heeft om een muzikale boom van formaat klaar te stomen: de componisten en uitvoerders uit deze regio's zullen, onder meer dankzij de vele fundaties in de grootste kerken en de training in de koralenscholen, ervoor zorgen dat de Lage landen aan de Noordzee klaar zijn om de muzikale graanschuur van Europa te worden. Hier wordt namelijk gebouwd aan de weg van de Europese polyfonie, die onder meer in de muziek van J. S. Bach een absoluut hoogtepunt zal vinden.

De Nederlanden speelden in de vijftiende en zestiende eeuw onmiskenbaar een essentiële rol in de ontwikkeling van de meerstemmige muziek van West-Europa. Het fundament van de muzikale bloei in de vijftiende en zestiende eeuw werd echter duidelijk al in de veertiende eeuw gelegd. De  invloed van de Franse Ars nova kan hierbij zeker niet ontkend worden.

Helaas zijn van deze "nieuwe muziektaal" in de Nederlanden vrijwel geen volledige handschriften bewaard -in tegenstelling tot Frankrijk, waar men schitterend verluchte handschriften bezit. Uit vaak onvolledige en bovendien nog niet volledig bestudeerde rekeningen en inventarissen weten we dat er een vrij aanzienlijke muziekproductie moet zijn geweest.

Kerkboeken mochten in principe het kerkgebouw niet verlaten, maar dat lag wellicht anders voor rotuli. Deze aan elkaar genaaide, langwerpige perkamenten "muziekrollen" konden door hun fysieke toestand al gemakkelijker worden meegenomen . Een bijzonder fraai exemplaar van zo'n rotulus wordt momenteel bewaard in de Brusselse Koninklijke Bibliotheek (ms.19606). Gelet op de iconografie (o.a.. een Duitse adelaar) is dit vrijwel ongehavende exemplaar wellicht afkomstig uit de abdij van Stavelot. Het bevat naast één conductus negen motetten, waaronder het Firmissime fidem teneamus/ Adesto sancta trinitas/Alleluia benedicta van Philippe de Vitry.

Typerend voor de late veertiende eeuw zijn de vogelroepenvirelai's. Ogenschijnlijk betreft het liefelijke bostaferelen waarbij de dichter / componist verschillende vogels imiteert, maar ook hier is weer een dubbele bodem aanwezig. De op deze cd opgenomen vogelroepen-imitatie Par maintes foys geeft niets anders weer dan een symbolisch steekspel tussen de nachtegaal met zijn zoete liefdesliederen en de neststelende koekoek wiens opdringerig cucu niet accordeert met de gezangen van de nachtegaal.

Bijzonder interessant in verband met de verspreiding van de liedcultuur in de Nederlanden zijn de Leidse fragmenten. Ze geven aan dat een linguïstische grens moeilijk te trekken is en ten dele ook zinloos zou zijn.

Het lied Ist mi bescheert, een anonieme ballade, is dan weer terug te vinden in de zogenaamde Utrechtse fragmenten (Ms. 1846/2) en twee werken, terug te vinden op deze cd, hebben een link met Brugge, de stad waar de Bourgondische hofkapel regelmatig verbleef.

Tekstfragment uit de cd-bijlage, door Eugeen Schreurs.
Musique en Wallonie, augustus 2009 - MEW 0852


Onderscheidingen:
Prix Choc de CLASSICA
5 diapasons de DIAPASON
Caeciliaprijs 2009

1. Apollinis eclipsatur/ Zodiacum signis/ In omnem terram  Bernard De Cluny

L'hiver
2. Sinceram salutem care | Thomas Fabri
3. En discort | Anonymus / Faenza codex
4. D'ardent desir/Nigra est /Se fus d'amer | Anonymus
5. Adieu vous di | Anonymus

Le printemps
6. Or t'am va | Anonymus
7. Eer ende lof | Martinus Fabri
8. Vos, quid admiramini / Gratissima virginis / Gaude gloriosa | Philippe de Vitry
9. De plus souvent | Anonymus
10. Playsance or tost | Nicholas Pykini

L' été
11. Par maintes foys | Jean Vaillant   
12. Comes Flandriae/Rector creatorum/In cimbalis | Johannes Vinderhout?
13. Je suys toujours | Anonymus
14. Cheulz qui volent | Anonymus

 L' automne
15. En un gardin | Anonymus
16. Adesto sancta trinitas/ Firmissime fidem/ Alleluia Benedicta | Philippe de Vitry
17. Se vous n'estes | Guillaume de Machaut
18. Ist my bescheert | Anonymus

Bestel

Marnix De Cat, contratenor
Tore Denys, tenor
Lieven Termont, bariton
Dirk Snellings, bas
Jan Van Outryve, luit
Liam Fennelly, vedel
Patrick Denecker, fluiten
Artistieke leiding, Dirk Snellings

Par maintes foys, Jean Vaillant

Par maintes foys, Jean Vaillant

Vos, quid admiramini virginem / Gratissima virginis / Gaude gloriosa, P. de Vitry

Vos, quid admiramini virginem / Gratissima virginis / Gaude gloriosa, P. de Vitry

De plus souvent, Anonymous

De plus souvent, Anonymous

Les quatre saisons de l'ars nova reçoit 5 Diapasons!
'..., la Capilla Flamenca, une fois de plus, domine magistralement son sujet. [] ... achevant de faire de ce disque aventureux l'un des hommages les plus signifiants à l'Ars Nova, laquelle n'a jamais mieux mérité qu'ici son nom d''art nouveau'... '.

Roger Tellart
Bron : Diapason, décembre 2009 - www.diapasonmag.fr

Volledig artikel downloaden



L'Ars Nova des anciens Pays-Bas
'... on parcourt un éventail d'atmosphères que la maestria technique des chanteurs, leur souveraine musicalité et le tact dans le choix des tempos rend délectable. L'instrumentation est économe mais d'une superbe tenue, et quant à la vaillance vocale, elle est sans faille...'

Marc Desmet
Bron : CLASSICA, décembre 2009

Volledig artikel downloaden



Un en gardin in Gramophone Magazine
'... the excellent Capilla Flamenca present ... an anthology of music that was plainly known and performed there [in the Low Countries] around 1400. Nicely organised according to the 4 seasons, this amounts to a pleasing and varied anthology performed at a very high professional level, ... '

David Fallows
Bron : Gramophone, December 2009

Volledig artikel downloaden



En un gardin. De vier seizoenen van ars nova.
'... een bijzonder mooie, hoofse, aangename cd.'

Stephan Moens
Bron : De Morgen, 08.09.2009 - www.demorgen.be

Volledig artikel downloaden



Flandes: del Ars Nova al Ars Subtilior
'.... extraordinarias versiones que la Capilla Flamenca nos ofrece una vez más de estas obras maestras [] ... la grabación de piezas completamente inéditas hasta ahora... '

Francisco de Paula Cañas Gálvez
Bron : Diverdi Magazine, enéro 2010

Volledig artikel downloaden



Impressionnante rentrée pour Musique en Wallonie
La Capilla Flamenca nous fait circuler autour de ces arcanes savants avec ce mélange de rigueur, de ferveur et de justesse immaculée qui fait sa renommée.

Serge Martin
Bron : Le Soir 30/09/2009

Volledig artikel downloaden