Bestel

O orlog en vrede gaan van oudsher vergezeld van muziek. Muziek was uiteraard aanwezig op het slagveld - trompetgeschal als signaal tot verzamelen of aanvallen, tromgeroffel om soldaten te recruteren of te doen marcheren, krijgsliederen om de vijand vrees in te boezemen of het eigen moreel op te krikken; na afloop van de vijandelijkheden werd de vrede gevierd met zang en dans in de straten.

Muzikale evocaties van oorlogsgeweld en strijdgewoel boden componisten een uitstekende gelegenheid om hun muzikale vakmanschap te etaleren. Veel composities zijn geen evocatie van, maar een reactie op gebeurtenissen in oorlogstijd. Werken met een duidelijke politieke connotatie werden vaak gecomponeerd rond een bestaande melodie - een cantus firmus - die een onmiddellijke associatie met oorlog of vrede opriep. Opvallend is de voorkeur die componisten daarbij door de eeuwen heen hebben getoond voor het lied L'homme armé en het Da pacem-antifoon: deze behoren tot de vaakst gebruikte cantus firmi uit de muziekgeschiedenis.

Het lied L'homme armé was tussen ca. 1433 en het einde van de 17de eeuw het muzikale fundament van ca. 50 missen en andere composities - onder meer van Jacob Obrecht, Josquin Desprez, Antoine Brumel, Loyset Compère, Pierre de La Rue, Ludwig Senfl, Christobal de Morales en Giovanni da Palestrina. De herkomst van de melodie is onduidelijk: het zou een volkslied kunnen zijn, een gecomponeerd werk of de tenor van een meerstemmig lied.

In de handen van de meesterlijke polyfonisten wordt oorlog in zijn sonore realisatie een beheersbaar gegeven, een kwaad dat bezworen kan worden, en vrede een tastbaar goed dat het volk kan bewaken en koesteren.


Eufoda, september 2008 - EUF1372

Prijzen
5 DIAPASONS

Prelude 
1. Intrada op L'homme armé | Marnix De Cat 
2. L'homme armé | Anonymus
3. Battaglia | Matthias Werrecore/Heinrich Isaac

Missa
4. Introitus: Jubilate Deo | gregoriaans/plain chant/gregorian chant
5. Kyrie Missa L'homme armé | Jacob Obrecht
6. Gloria Missa L'homme armé | Jacob Obrecht
7. Quis numerare | Jacob Obrecht
8. Alleluia qui posuit | gregoriaans/plain chant/gregorian chant
9. Evangelium: Sequentia Sancti Evangelii Joann. 20. | gregoriaans/plain chant/gregorian chant
10. Credo Missa L'homme armé I | Pierre de La Rue
11. Offertorium: Populum humilem | gregoriaans/plain chant/gregorian chant
12. Sanctus Missa L'homme armé sexti toni | Josquin Desprez
13. Pie Jesu | gregoriaans/plain chant/gregorian chant
14. Proch dolor/Pie Jhesu | Josquin Desprez (?)
15. Agnus Dei Missa L'homme armé | Pierre de La Rue
16. Communio: Pacem meam do vobis | gregoriaans/plain chant/gregorian chant

Postlude
17. Da pacem | Antoine Brumel
18. Da pacem | gregoriaans/plain chant/gregorian chant
19. Da pacem | Johannes Prioris
20. Da pacem | gregoriaans/plain chant/gregorian chant
21. Da pacem | Pierre de La Rue
22. Benedicamus | gregoriaans/plain chant/gregorian chant
23. Benedicamus | Jacob Obrecht

Bestel

Capilla Flamenca
Marnix De Cat, contratenor
Tore Tom Denys, tenor
Lieven Termont, bariton
Dirk Snellings, bas

Oltremontano
Doron David Sherwin, cornetto
Ole Kristian Andersen, trompette des menestrels & trombone
Adam Bregman, trombone
met en o.l.v. Wim Becu, trompette de menestrels & trombone

Psallentes
Conor Biggs, Paul Schils, Philippe Souvagie,
Lieven Deroo met en o.l.v. Hendrik Vanden Abeele

Artistieke leiding en concept
Dirk Snellings

Intrada op L'homme armé | Marnix De Cat

Intrada op L'homme armé | Marnix De Cat

Agnus Dei Missa L'homme armé | Pierre de La Rue

Agnus Dei Missa L'homme armé | Pierre de La Rue

Belllum & Pax krijgt 5 Diapasons!
'Capilla Flamenca weet als geen ander de polyfonie te ensceneren, [...] met een ideale plaatsing van muzikale spanningsbogen en pauzes [...] en doet dit met een gemak dat ons de zin voor het luisteren naar complete werken doet vergeten om onszelf te laten onderdompelen in de verrukkelijkheid van het moment, zij het vredig, zij het oorlogszuchtig.'

Philippe Vendrix
Bron : Diapason, mei 2009

Volledig artikel downloaden



Bellum & Pax
'De Capilla Flamenca, Psallentes en Oltremontano voelen zich op dit terrein als een vis in het water.'

Diederik Verstraete
Bron : De Standaard, 29.11.2008 - www.standaard.be



Bellum et pax | de La Rue, Obrecht, Desprez
In de Gregoriaanse gezangen daalt Psallentes als het ware neer tot op menselijk niveau en zo komt het dat alles wat Gregoriaans is op deze plaat heel menselijk overkomt, niet onaantastbaar en afstandelijk zoals dat vaker het geval is. De zachte klank en het individuele timbre van de groep delen ze met de Capilla Flamenca, die voor uitvoering zorgt die uitblinkt door zijn zuiverheid en transparantie...

Steven Dewaele in Kwadratuur
Bron : Kwadratuur, 19.12.2008 - www.kwadratuur.be