Bestel

V anuit het aanbod aan medio 15de eeuwse bronnen biedt het land van Luik een ongekende schat aan hoogstaande vroege meerstemmigheid. De cd met In festo Corporis Christi van Johannes Brassart in de reeks I Fiamminghi van het label Ricercar was een eerste aanzet om deze oudere wereld te verkennen en zette ons ertoe aan om dit braakliggende werkveld en de grote uitdagingen die deze muziek in de uitvoering stelt verder te exploreren. Het resultaat hiervan zal het verschijnen zijn van een cd, ook bij Ricercar en in het najaar van 2002, met de Missa Verbum incarnatum van Arnoldus de Lantins.

Arnoldus de Lantins, afkomstig uit het bisdom Luik, is in de Westerse muziekgeschiedenis vooral bekend omwille van zijn bijdragen tot de evolutie van de eenheidsmis in het begin van de 15de eeuw. De meerderheid van zijn werken werden bewaard in Noord-Italiaanse manuscripten van rond 1430 waar onder de beroemde Q 15 te Bologna.

Meest bekend is de Lantins echter ongetwijfeld omwille van zijn volledige cyclische mis, genaamd Verbum incarnatum. Deze vroeg 15de eeuwse 'eenheids' mis, die duidelijk verwijst naar Maria en de geboorte van Christus, vormt de rode draad van deze cd. In de stijl van de vroege 15de eeuwse polyfonie gaat het hier om een driestemmig werk voor de typische bezetting: superius (motetus) met de meest volledige teksten, tenor die soms refereert naar het gregoriaans en een aanvullende eerder grillige contratenor; dit alles in een hoge ligging op fa (lydisch in de superius) als finalis  voor alle ordinarium delen.

Voor de gregoriaanse (in hoofdzaak proprium)gezangen, konden we een beroep doen op een graduale, daterend uit het einde van de veertiende eeuw en afkomstig uit het nabij gelegen Tongeren. Het geheel wordt aangevuld met Mariale motetten van tijdgenoten van de Lantins, die ook in de Luikse regio actief waren: Johannes Brassart, Johannes Cesaris en H. Battre.

In tegenstelling tot de op deze CD uitgevoerde werken van de Lantins, zijn die motetten in stilistisch opzicht duidelijk complexer en lijken de tenor en en contratenor partijen een instrumentaal karakter te vertonen, vandaar dat we hier opteerden voor een vocaal-instrumentale vertolking op de typische schuiftrompet, hoog aangeschreven in de uitvoeringen van kerkmuziek tijdens de 15de eeuw. 

Arnold de Lantins (fl.1420-1432):

Brassart: Ave Maria / O Maria
Chant: Introitus - Gaudeamus
Lantins: Kyrie "Verbum Incarnatum"
Lantins: Gloria "Verbum Incarnatum"
Chant: Epistola - Dominus possedit me
Chant: Graduale - Benedicta et venerabilis
Brassart: Regina coeli
Chant: Sequens - Letabuntur
Chant: Evangelium - Liber generationes
Lantins: Credo "Verbum Incarnatum"
Chant: Offertorium - Felix namque
Lantins: O pulcherrina mulierum
Chant: Prefacio - Et in conceptione
Lantins: Sanctus "Verbum Incarnatum"
Lantins: Agnus Dei "Verbum Incarnatum"
Chant: Communio - Regina mundi
Chant: Ite missa est - Deo gratias
Cesaris: A virtuitis ignitio / Ergo beata nascio

1 CD - DDD - TT: 65'

Bestel

Capilla Flamenca
Dirk Snellings, conductor

Psallentes
Hendrik Vanden Abeele, conductor

Clari Cantuli
Ria Vanwing, conductor

Regina caeli - A. De Lantins